Σημαντικό ορόσημο για την Κοιλιοκάκη και την επισήμανση της γλουτένης: Τι αποφασίστηκε στην Οτάβα
Μία ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για τα άτομα με Κοιλιοκάκη παγκοσμίως σημειώθηκε τον Μάιο του 2026 στην Οτάβα του Καναδά, κατά τη διάρκεια της 49ης Συνεδρίασης της Επιτροπής Codex για την Επισήμανση Τροφίμων (CCFL49).
Η συνεδρίαση κατέληξε στην υιοθέτηση νέων διεθνών οδηγιών για την Προληπτική Επισήμανση Αλλεργιογόνων, γνωστή ως Precautionary Allergen Labelling – PAL, δηλαδή τις ενδείξεις τύπου «μπορεί να περιέχει», οι οποίες αφορούν την πιθανή επιμόλυνση τροφίμων.
Για πρώτη φορά, η Κοιλιοκάκη και τα δημητριακά που περιέχουν γλουτένη συμπεριλήφθηκαν ουσιαστικά και ξεκάθαρα στο νέο διεθνές πλαίσιο.
Τι είναι ο Codex Alimentarius;
Ο Codex Alimentarius αποτελεί το διεθνές σύστημα προτύπων τροφίμων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO) και του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO).
Οι οδηγίες και τα πρότυπά του επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα τη νομοθεσία πολλών χωρών σχετικά με την ασφάλεια τροφίμων, την επισήμανση και την προστασία των καταναλωτών.
Παρότι οι νέες οδηγίες δεν θα αλλάξουν άμεσα τις ετικέτες των προϊόντων στα ράφια, δημιουργούν ένα σημαντικό διεθνές πλαίσιο που αναμένεται να επηρεάσει τη μελλοντική νομοθεσία και να οδηγήσει σε πιο συνεπή και αξιόπιστη ενημέρωση για τους καταναλωτές.
Η συμβολή της AOECS
Η Association of European Coeliac Societies (AOECS) συμμετείχε ενεργά στις διαβουλεύσεις μέσω του προέδρου της, Floris van Overveld, ο οποίος εκπροσώπησε την ευρωπαϊκή κοινότητα της Κοιλιοκάκης στην Οτάβα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πριν από περίπου 18 μήνες η γλουτένη και η Κοιλιοκάκη ουσιαστικά απουσίαζαν από τα αρχικά σχέδια των νέων οδηγιών.
Μέσα από διεθνή συνεργασία οργανώσεων ασθενών, επιστημονικών φορέων και ειδικών, η AOECS εργάστηκε εντατικά ώστε οι ανάγκες των ατόμων με Κοιλιοκάκη να αναγνωριστούν και να συμπεριληφθούν στο τελικό πλαίσιο.
Τι συμφωνήθηκε;
1. Περιορισμός της επιμόλυνσης
Οι επιχειρήσεις τροφίμων οφείλουν να λαμβάνουν μέτρα ώστε να περιορίζουν όσο το δυνατόν περισσότερο τη διασταυρούμενη επιμόλυνση.
2. Οι ενδείξεις «may contain» δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αλόγιστα
Η προληπτική επισήμανση αλλεργιογόνων θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν υπάρχει πραγματικός και τεκμηριωμένος κίνδυνος, βάσει αξιολόγησης κινδύνου.
3. Συμπερίληψη της γλουτένης στο νέο πλαίσιο
Τα δημητριακά που περιέχουν γλουτένη εντάσσονται πλέον επίσημα στο πλαίσιο των νέων οδηγιών.
4. Ξεκάθαρος διαχωρισμός μεταξύ “gluten free” και PAL
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία για την AOECS ήταν η αποσαφήνιση ότι μία προειδοποίηση PAL υποδηλώνει πιθανό κίνδυνο επιμόλυνσης, ενώ ένας ισχυρισμός “gluten free” σημαίνει ότι το προϊόν πληροί συγκεκριμένες προδιαγραφές χωρίς γλουτένη.
Τι σημαίνει η «δόση αναφοράς» των 4 mg;
Είναι πολύ σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι αυτό δεν αντικαθιστά το υφιστάμενο όριο των 20 ppm για τα προϊόντα χωρίς γλουτένη.
Πρόκειται για δύο διαφορετικές προσεγγίσεις:
- Το σύστημα “gluten free” βασίζεται στη συγκέντρωση γλουτένης μέσα στο προϊόν.
- Το σύστημα PAL βασίζεται στη συνολική ποσότητα γλουτένης που μπορεί να καταναλώσει κάποιος σε μία τυπική μερίδα λόγω πιθανής επιμόλυνσης.
Το επόμενο βήμα
Η υιοθέτηση των οδηγιών αποτελεί ένα σημαντικό βήμα, αλλά όχι το τέλος της διαδικασίας.
Το επόμενο στάδιο αφορά την εφαρμογή τους από τις εθνικές και περιφερειακές αρχές.
Γιατί αυτή η εξέλιξη είναι τόσο σημαντική;
Για τα άτομα με Κοιλιοκάκη, η δίαιτα χωρίς γλουτένη δεν αποτελεί επιλογή αλλά ιατρική αναγκαιότητα.
- την ασφάλεια των καταναλωτών,
- τη μείωση του κινδύνου επιμόλυνσης,
- την καλύτερη κατανόηση των ετικετών,
- τη βελτίωση της καθημερινής ποιότητας ζωής.
Πηγές
- AOECS – Report from Ottawa: A milestone for coeliac disease and gluten labelling
- Codex Committee on Food Labelling (CCFL49)
- FAO / WHO
- Coeliac Disease Foundation
- Celiac Canada
